Głos znad Bystrzycy

03.05.08

Nurzając się w wysokiej, nie koszonej trawie zwiedziliśmy w Pińsku cmentarz przy ul. Hajdajenki i po raz pierwszy od wyjazdu z Polski, mogliśmy czytać napisy w ojczystym języku. I tak uprzątnięty teren, krył wiele pięknych nagrobków katolickich, kutych krzyży, ciężkich płyt. Część żydowska nie miała nic wspólnego z kirkutami jakie znam z lubelszczyzny. Stalowe, toporne płotki wysokości pół metra ogradzały paskudne płyty lastryko, tworząc wąskie labirynty kluczące miedzy sztucznym kamieniem i metalem. Okropność. Gwiazdy Dawida mieszały się z pięcioramiennymi gwiazdkami sołdatów i komunistów. Jeszcze tylko przeszliśmy przez wojskowe mogiły niemieckie, może austryjackie, ładnie odnowione.

Dojechaliśmy do centrum miasta zatrzymując się nad Piną, u skarpy dawnego kolegium jezuickiego, a przy rzecznym dworcu. Stąd udaliśmy się do Muzeum Polesia, niezbyt bogatego w zbiory ale i taniego. Części etnograficzna, archeologiczna, dotycząca wojny obszerna, malarstwo, cóż tam jeszcze było… wypchane ptaki i ssaki w złym stanie stały w dwóch umalowanych w krajobrazy, naturalne warunki, salach. Dwie salki historii Polski, jedna lat 20, ładnie udekorowana sprzętami w stylu art deco. Na korytarzach wisiały fotografie generałów, stały pomniki przodowników pracy i jeden szczególny – tłumaczącego Leninowi swą pracę, poligrafa. Jaki był ciekawy zawodu…

Na dawnym placu targowym, wyłożonym kostką stoi wielki Lenin, uchwycony w pozie „kroku w przyszłość”. Śmiechy przy nim były ale co tu powtarzać.

Czymś co zwróciło większą uwagę były dawne polskie napisy reklam, wyłaniające się tu i ówdzie spod elewacji. Malowane tą dawną czcionką, tym stylem i projektem reklamy jakie wszyscy znają.
W widocznym miejscu, na jednym z budynków przy placu Lenina, idąc w stronę pofranciszkańskiego zespołu katedralnego, wisi coś jakby mapa z zaznaczonymi zabytkami Pińska, czytelna ale tak paskudna i malowana bez gustu, że wynika z niej tylko tyle, że prócz tych zabytków w Pińsku nie ma już nic. Wszystkie inne budynki bazgrane brązową farbą, zaznaczone są jako zgliszcza, ruiny ataku bomby atomowej. Wygląda to okropnie i coś takiego bynajmniej nie jest dobrą reklamą miasta.
Wspomniana już katedra jest pięknie odnowioną siedzibą biskupa. Przyjęła nas siostra zakonna, chętnie oprowadzając nas po świątyni, zakrystii, krużgankach opowiadając historię, pozwalając fotografować do woli okazałe wnętrza. Tu też zamówiliśmy msze za śp. Janusza Michalskiego i Leonarda „Gandi” Górskiego.

Rozstaliśmy się wszyscy, każdy idąc zwiedzać na swoją rękę. Jeść, pić, zwiedzać, kupować, kto co chciał bez przymusu. Obowiązkowe jednak było odwiedzenie księgarni. Zadziwiające, że nieduża księgarenka przy placu Lenina, ma bardzo ciekawe zbiory, dokładne opracowania etnograficzne, dział kartograficzny, wiele pięknych wydań albumowych, nad którymi spędziliśmy dużo wolnego czasu. A wszystkie w rozsądnych cenach, tak, iż wiele osób wynosiło po kilka książek, zwiniętych map, kart pocztowych. Na godzinę przed odjazdem z Pińska przeszliśmy się jeszcze spacerowym deptakiem wzdłuż Piny, wypijając w klimatycznym statku, rodem z „Rejsu”, kufelek piwa.

Noc spędziliśmy nad rzeką, z żalem nie zrzucając na wodę kajaków. Miejsce było brzydkie, bez porastających trawą polanek, jedynie wydmy piasku i nic więcej, kilka krzaków. Patrzyliśmy po sobie, ni to szukając miejsca, ni czekając na odjazd z tego miejsca. Zostaliśmy i spało się całkiem dobrze. W nocy trochę kropiło.

1.05.08
Słucz różni się diametralnie od Stwigi i jej linia brzegowa jest inna, podobna do Wieprza. Często meandrująca z wysokim brzegiem, w których gnieżdżą się zimorodki, kolonie jaskółek brzegówek, i od początku towarzyszące nam wszędzie pliszki.
Mijamy po lewej elektrownie wodną, do której odprowadzony jest kanał. Zaraz też spotykamy spiętrzenie wody i pierwszą przenoskę. Sprawnie radzimy sobie na przeszkodzie i jeszcze chwilkę, walcząc dla zabawy z nurtem, płyniemy dalej. Wzdłuż rzeki stoją samochody, od czasu do czasu warczy gdzieś motocykl, biesiadnicy ze sterczącymi wśród szuwarów wędkami kłaniają się nam, zagadują. Stopniowo robi się ich niewielu, czasem jeszcze jakiś tubylec, który przyjechał rowerem, moczy kij w wodzie.

Koło południa docieramy do wioski leżącej na prawym brzegu. Droga do niej prowadzi przez zalaną łąkę. Zdejmujemy buty, podciągamy nogawki i już stoimy pod dużym, drewnianym, witającym nas krzyżem. Idę sam, jak zwykle, by wejść w to miejsce, takim jakie ono było przed naszym przybyciem, by ukłonić się, porozmawiać, zaspokoić niewiedzę mieszkańców, ich lekką obawę i zaniepokojenie. Siadam przed pierwszą chałupką gdzie zobaczyłem kobiety, obserwujące mnie z daleka. Mówię, już nauczony – Zdrastwójte. Inne przywitanie spotyka się z dziwnym spojrzeniem, ale wieńczone jest odpowiedzią. I wykładam o co mi idzie. Będąc w Turowie zaczerpnąłem języka, gdzie można kupić rzeczy haftowane ręcznie. Sprzedawczyni tylko pokiwała głową z lekkim uśmiechem i mówi mi – A tolko w derewni! A ja – I szto, puiti do babuszki w derewni i sprosit’? – A ona – Da!
No i tak też zrobiłem, ale najpierw musiałem wytłumaczyć kto ja jestem, skąd, po co i że tylko dla turystyki. Na raz słyszę maszyna jedzie i przy mnie staje, a z czerwonego tranzita wysypuje się banda chłopów i dawaj babuszki obskoczyć. Co tam się działo, baby całować, zdjęcia z nimi robić, a śmiechu, kobiety płakały z tej nagłej i nieoczekiwanej napaści. Rabanu tylko narobili, przejechali przez wioskę jak wicher, zostawili podarki, o drogę spytali i już ich nie było. Znów sam zostałem, a babom tłumaczyć musiałem co to za jedni i że szczęście, pojechali. Już na spokojnie rozpytuję o wyszywaniki ale głowami kręcą, że córkom pooddawały, że od młodości nie szyją, bo i nie ma dla kogo. Ale chłop, maż jednej słuch, słucha, ośmielił się i dom mi pokazuje do którego iść mam. Na podwórku stoi starszy mężczyzna, wyszedł ten gwar usłyszawszy i maszynę, a szczególnie pasażerów. Znów mówię o co mi chodzi, a on żonę swoją woła i na pokoje mnie prowadzi. Opowiada jak to jedną polską klasę kończył, hymn polski mi śpiewa. Żonę przedstawia, która cztery lata do polskiej szkoły chodziła ale słabo pamięta, już słowa nie zna. Dziadek troszkę mówi, i ładnie, z akcentem, ale słówka pojedyńcze.
W domu pięknie, czysto, poduszki na łożu piętrowo ustawione, każda haftowana, a co mniejsza, to wzorek ładniejszy, delikatniejszy, a ten sam motyw na każdej. I na ścianach to samo, płótna kwiatami haftowane. Nieśmiało z szafy obrusy wyjmuje, ale już widzę, że ten najstarszy mi się podoba. Wyciąga i poszewki i inne jeszcze makatki, na ściany, na łóżko zaścielenie. Różne rzeczy miała, jak to w szafie babcinej. Złożone i czekające śmierci właścicieli tylko.
Chętnie sprzedała lecz ceny powiedzieć nie mogę, później przed sobą wstyd mi było, bo i Polacy to przecież, a wyszło jakbym ich ocyganił. Ale z drugiej strony im to już na co, a ja przecież nie dla zarobku to cudo ręcznie haftowane kupiłem, ale na pamiątkę po nich. Po tym kraju. Do komórki zajrzałem jeszcze, gdy mi jaj babcia dać chciała. Stała w niej piękna lampa naftowa, ale już nie miałem śmiałości, słoje z sałem, marmolady i inne przetwory. Zakątek w domu piękny i jeszcze nie jedną rzecz krył w sobie. Rozmawiam jeszcze z dziadkiem o życiu na Białorusi, o emeryturze, która u niego wynosi tyle co 300 zł, o tym jaki żywioł chowają, gdzie młodzi, bo wiele chałup dechami zabite, wioska wymiera. O eternicie na dachu, że kazali w 60 latach położyć i tak leży. I innych jeszcze sprawach, na ile język pozwolił. Już tych jaj nie chciałem, choć później Szymon, mówił, że by jajecznicy pojadł.
Wracam na skrzyżowanie dróg i swoich widzę, opowiadam w drodze na cmentarz jak to mnie goszczono, jak to Robert ludzi wiózł i napad uszykował. Obrus z gazety odwijam, pokazuję i słucham dumny, jaki piękny. Przechodzimy koło dawnego kołchozu stojącego w ruinie, skręcamy na lewo, na wzniesienie, które jest cmentarzem wiejskim. We wsi jest jeszcze dom kultury i dom, w którym przyjmuje dojeżdżający do wioski lekarz.
Szymek opowiada mi z kolei ich historię o posądzeniu szpiegostwa na niemiecką rzecz. W drodze powrotnej, kobieta udobruchana już, sama śmieje się do Szymka, że ona myślała że my „szpiony ili germańce”. Jej córka taka miła wciąż nie jest bo milicję chce wzywać, wygania nas, na zdjęcie zrobione psu, przypominającego hienę, jeszcze większe larum podnosi. Widać jedno w drugie się wdało.
Odchodzimy do kajaków, w niektórych chałupach zamęt zostawiając, a u innych radość. Ale u krzyża, nad rozlewiskiem widok się roztacza z górki, na drugą część wioski. Już bez drogi asfaltowej, z mniejszymi domkami, płotem równiutkim ciągnącym się wzdłuż chatek i szerokiego gościńca. Schodzimy z górki ja, Szymon, Szymek z Ewą i Agnieszką. Pozazdrościła mi Agnieszka wyszywanek i obiecałem jej, że załatwię. W ostatniej chałupie, po rozmowach, z kobietą, która wiedziała co jest na rzeczy, kupiła i Agnieszka wyszywnkę.
Popatrzyłem jeszcze zagrody opuszczone, w okna zabite deskami, drzwi zakryte, wieś białoruska umiera. Na starych komórkach zachowały się jeszcze oryginalne krycia dachowe, jakby szczebelki z drewna, nie strzecha.

Z handlu wracając, z jednej z chałup kobieta przed nami ze słojem wybiega, kłania się nam ładnie, z uśmiechem, szybkim krokiem na ławeczkę zmierza po drugiej stronie gościńca. Tam już Szymon na środku siedząc, cieszy się, darowane pestki z dyni łupie, rozmawia, dokazuje z kobietami. A i słój dla niego, w środku mętny, prawdziwy sok brzozowy. Jeszcze rozmowy zdań kilka. Kobieta, która Szymona obdarowywała teraz jest na emeryturze, zadowolona, bo u nich wcześniej. A nauczycielka języka białoruskiego była, mąż jej na kolei pracował. I tak im mija życie, mówiła, szczęśliwa, żeśmy do nich przyszli, porozmawiali.

Po pół godzinie płynięcia stanęliśmy na obiad. Na wysokiej skarpie stała solidna, drewniana ława i siedziska z oparciami wydłubane z drewnianych kloców. Wygodnie było, apetyt był i dwie flaszki pękły do sała Błażejowego, zawiniętego w gazetę z 88 roku.

Już płynąć ciężej było, na dryfie wszyscy skubali pestki i w ciszy rzeki, popołudnia czekaliśmy, aż miejsce noclegu, wieś Lenin, sama się przybliży.

Spotykani wędkarze sugerowali zbliżanie się do celu. I faktycznie, na szeroko rozlanej rzece ukazał się most, który wyglądał, jakby za chwilę miał się zawalić. O dziwo śmigające tylko po nim samochody wydawały dźwięki gromów, burzy, a drewniane przęsła, jak stały tak stały dalej.
Powolutku wyciągnąłem kajak na brzeg i poszedłem w stronę nieodległej wioski. Z Szymkiem i Agnieszką chodziliśmy jeszcze za wyszywanką. Babcia radowała się nas widząc, owszem, pokazywała pięknie haftowany krzyżykiem obrazy, w tym uosobienie Białorusi, ale do sprzedania nic nie miała. Wszystko oddała córce. Ewę tylko cukierkami poczęstowała, ja oglądałem z zachwytem podcienie domu. Tym samym już wszyscy o nas wiedzieli, już rozmowy, znajomości były pozawierane, wstępny grunt przygotowany, grupki w których stali kajakarze znały imiona, zawody, rodzinne sekrety, osób z którymi rozmawiały. To tego siostra, a to tego kum, ona klnie po polsku i śpiewa, syn jednego dobry, w mieście, inny pije, ten był w specnazie i bić się chce, i tak do późnego wieczora, zakrycia magazynu.

Stałem z Fiedią, człowiekiem około 60, rozmawialiśmy o różnych rzeczach, i o polityce. Choć ograniczałem się do słuchania. Wygłosił mowę o Łukaszence, wyraźnie z niego zadowolony, zresztą, tak jak wszyscy. Mówił „on nie uczonyj, on umnyj”, on bez ojca się wychował i dlatego jest twardy, on pracował od kołchozu i dlatego doszedł tak wysoko, stopień po stopniu i wam by go dać na pół roku i on by porządek zrobił w Polsce. Aż żona po Fiedię przyjechała rowerem, pokrzyczała i przykazała, że spać będzie pod drzwiami. Pytał czy o nim nie zapomnę, mówił, że mnie „uważa” ale musi iść. Dałem mu na pamiątkę 5 zł, nic innego z Polski nie miałem. I tak do rozkładania namiotu zagnała mnie noc, a Fiodora kobieta.

29.04.08
W nocy i rankiem mocno padało, intensywnym, drobnym deszczem, który o 6 wpędził mnie z powrotem w śpiwór. Wstałem jednak raczej z nudów niż chęci do dalszej drogi. Szczapkami sosny roznieciłem ogień, w którym tlił się jeszcze nikły żar i już zaraz inni z kawą, zupkami, stali przy rozgrzewających płomieniach.
Namiot zwijałem mokry, uwijając się bo moja grupa wyruszyła chwilę wcześniej. Do ciernikowej paczki dołączyli chłopaki z MPWiKu – w ich wiosłowaniu widać już zgranie i gonić za nimi jest pewnym wysiłkiem. Tylko miarowe pociągnięcia piórem i wynajdywane sprytne skróty pozwoliły mi dojść ich na ostatniej prostej rzeki, gdzie w oddali rysowały się już sylwetki osób przy umówionym moście. Były to już tylko bale sterczące wszerz rzeki, a dawną świetność potwierdzała szeroka, piaszczysta droga.
Nią też rozpoczęliśmy pieszą wędrówkę, stając wcześniej na lewym brzegu. Zaplanowana poprzedniego dnia wyprawa do cmentarzyska czołgów wiodła nas piaszczystą drogą, mapą, przewodnikiem ku wydmom dawnego radzieckiego poligonu położonego na Olmiańskich Bagnach. Nasz szlak początkowo prowadził wzdłuż rozlewiska Stwigi, tak iż po lewej mieliśmy podmokły brzozowy, młody lasek, a po prawej sosnowy bór. Znać w nim było niszczycielską siłę ognia, opalone pnie i sterczące kikuty sosen. Droga odbiła teraz od wody i weszliśmy na wydmy, patrząc raczej pod nogi niż na najbliższą okolicę. Godzinna wędrówka wyprowadziła nas z lasu, w którym raz po raz ziemia ukazywała nam swoje stalowe płody. Początkowo małe części, poszarpane opony i płaty duraluminium, w końcu kabiny samochodowe.

Pierwsze pojazdy wypatrzyłem na rozległej polance porośniętej niską sosną i brzozą. Były to dwie ładne tankietki wybebeszone z całego swego sprzętu wewnętrznego. Pordzewiałe karoserie wzbudziły optymizm zbliżania się do głównego składowiska złomu. Kolejna amfibia była ukryta w głębi zarośli. Znalazłem ją biegając między drzewami, oglądając się na koleiny starych dróg, miedziany kolor porostów i piasku.
Bezowocnie idąc dalej zapadła decyzja o wejściu w las i tam rozejrzeniu się za czymś nowym, ciekawym. Już po paru krokach i to przyniosła wyprawa. Uderzył w nas przyjemny zapach roślin bagiennych, wody, i ustępującego pod naciskiem stóp gruntu. Z każdym metrem woda podsiąkała mocniej, kępy trawy zagłębiały bardziej, nie dając na tyle oparcia by utrzymać się w suchości. Zmęczyło mnie to brodzenie nie na żarty, a co chwilkę ulewająca się w kalosze woda chlupała jakby z radością. Podśmiewając się i ze mnie i z innych, ale radość udzieliła się wszystkim, bo miejsce było piękne, choć wymagające. Zdecydowaliśmy o powrocie, nie było sensu brodzić tak nieprzygotowanym w wodery. Kalosze, sandałki i bose nogi złym były uposażeniem na taka wyprawę. Przy okazji Basie wystraszył wąż.

W powrotnej drodze spotkaliśmy drugą grupę zainteresowanych poligonem. Po zlokalizowaniu miejsca na mapie i konsultacjach z Szymkiem, zaniechaliśmy dalszej wyprawy ograniczając się do penetracji pobliskich wydm – znaleźliśmy jeszcze kilka amfibii, szmelcu ze stali i opon utopionych w dużych lejach po pociskach.
Przy kajakach czekało (czekało ale samo się nie zrobiło, uśmiech Agnieszce) nas już ognisko, gorąca herbata, kluski z konserwą, sosem pomidorowym, groszkiem i marchewką. Smakowało jak nigdy bo przez poranny deszcz nie chciało mi się robić nawet śniadania. Jadłem dżem z otrębami. Na stronie, z Witkiem wychyliliśmy szklaneczkę wina. Marudził bardzo, że nie w smak mu już wszystko – żal było odmówić – Ot dobre! – zachwalał.
Wyruszyliśmy dalej około 15, już w deszczu, w sztormiakach.
Po prawej stronie mijamy wzniesienie, według mnie i mapy wynikało, że jest to pozostałość dawnej wsi. Szymek mówił, że za wcześnie, zbyt blisko rzeki. Wysiadłem z kajaka i wdrapałem się na stromą górkę. Stanąłem ku swemu zdziwieniu na szczycie wału o średnicy około 15 metrów z wyraźnym wejściem, wyrwą w nasypie. Całe to miejsce ogrodzone było płotem sosnowym, do niego zaś prowadziła, widać uczęszczana, droga. W pobliżu kurhanu, miejsca kultu, śladu po meteorycie, bo i takie domysły padały, stały ule i barcie.
Ciągle padało, a zmęczenie pieszą wędrówką dało się we znaki, tak iż około 16 padła propozycja Rafała by rozbić biwak w ładnym miejscu, które akurat mijaliśmy. Grupa zgromiła ten pomysł, rychło okazało się, że końca rozlewisk upatrywać blisko nie można. Napotykane z każdym kwadransem miejsca ewentualnego noclegu po bliższej eksploracji stawały się mało atrakcyjne, za to skutecznie zmierzch przybliżające. Marysia płynąca na czele słuchała skarg, ale i też ona znalazła wspaniałe miejsce wśród starych dębów, z zapasem paliwa, suchą łączką. Było już dobrze po 18, gdy zmoknięta, ale szczęśliwa grupa dobijała do brzegu.

Dwie kępy trawy gniotły mnie w boki tej nocy niemiłosiernie lecz nie było czasu by szukać dogodniejszego miejsca na namiot – padało bardzo mocno i obozowisko wyrosło w mgnieniu oka.
Wszedłem do namiotu z zamiarem zjedzenia kolacji ale przerywał mi ją to gromki śmiech, to odgłosy pracy. Zaciekawiony wyjrzałem, a ukazał mi się osobliwy widok – rząd chłopaków szarpiących napiętą linę uwiązaną do uschniętego dębu, który nie zdążył zwalić się jeszcze do wody. Kierowała nimi Basia z Witkiem. Lina to raz napięta, to znów sprężynująca, przewracała chłopów jak zapałki, zdrowo kołysząc też i drzewem. W końcu kolos runął, na tyle szczęśliwie, że nie na kajaki, a na tyle niechybnie, że do wody. Paweł tylko wspinał się na powalonego kikuta, przywiązując linę do gałęzi, które urywane latały w powietrzu niczym liście. Szczęści, że nikomu nic się nie stało. Na przekór deszczowi, nastroje tego wieczora były jak nigdy dotąd. Ognisko strzelało ku niebu kroplami światła, jakby w triumfie nad wodą z nieba, czego świadectwem były całkowicie wysuszone ubrania.

27.04.08

Jechaliśmy do 16 godziny samochodem do przygranicznej wsi Dzierżyńsk nad Stwigą. Okazało się, że potrzebujemy przewodnika, który poprowadzi nas nad rzekę. Pomógł miejscowy chłop, który wraz z synem pokazał nam drogę, jadąc przed nami traktorem. Wcześniejsze oczekiwanie urozmaiciła rozmowa z leśnikiem i tutejszymi. Lżejsza część grupy wspięła się na starą, drewnianą wieżę widokową.

Dawniej w Dzierżyńsku była strażnica i żołnierz pilnujący drogi prowadzącej nad rzekę, z tego względu, że jest to obszar przygraniczny. Obecnie nie ma tam już nikogo, a zieloną granicę przekroczyć można bez problemu. Nikt jej nie pilnuje, nikt nie stoi z karabinem, mówiąc stanowcze „nie”.

Ciagnik był najlepszym wyborem, bo droga była piaszczysta, z głębokimi koleinami, miejscami kałuże, kazały Robertowi objeżdżać trakt lasem.

Początkowo widok nie roztaczał przed nami wody takiej, jakiej się wszyscy spodziewali. Sosnowy lasek ze śladami po czerpaniu żywicy z wyszarpanymi szczapkami, nie pozwalał sięgnąć wzrokiem dalej niż do kilku pierwszych drzew zanurzonych w stojącej wodzie. Stwiga wylał, nie wiedzieliśmy jeszcze tylko jak.

Płynąłem pierwszy, chciałem jak najwięcej zobaczyć nim inni zburzą harmonie wody, pięknej, nietkniętej przez cywilizację rzeki. I tym pięknem obdarowywałem innych, by znów upłynąć samotnie kilkanaście metrów, by znaleźć się w miejscu podobnie wspaniałym, ale całkowicie innym już.

Rzeka zachwyciła, po twarzach widziałem, że nie tylko mnie. Rozlewiskiem dosięgała sędziwych dębów i wzniosłych, rozłożystych sosen, tak iż otoczone wodą tworzyły majestatyczny las nie dający się z niczym porównać. Złota zieleń młodych listków dębiny ponad nami i pod mami, odbijana w wodzie barwy ciemnego piwa, sprawiała wrażenie łaki z sadem owocowym, między drzewami którego płynęliśmy. Coś w tym było z majestatu, coś pierwotnego wywoływało uczucie szczęścia, zlania się z rzeką, przyrodą, kajakiem, który z powagą w obliczu piękna sunął między drzewami.

Drogę wybieraliśmy łatwo, powolny nurt znać było w ruchu, ułożeniu traw wodnych, instynkcie kajakarza. Niemniej silne meandry i rozlewiska zmyliły mnie dwukrotnie. Wpłynąłem na większe połacie wody, zawróciłem, by szukać innej drogi. Czasem była niepozorna, klucząca między łąkami traw sterczącymi ponad lustrem wody, a czasem między krzewami łoziny. Tak jak było to przy moście, który z daleka zapowiadał przenoskę bo wysoka woda równała się z przęsłami. Szymon z Marysią dobili do lewej strony, wysiedli z zamiarem przenoszenia kajaka. Ja wytyczyłem drogę przez rozlewisko, którą popłynęli pozostali.

Rzeka zmieniła swe oblicze płynąc już wyraźnie jednym nurtem, tworząc z rzadka i opływając małe wysepki. Częstym widokiem były stare barcie umieszczane na rozłożystych gałęziach dębów. Po lewej mijamy stalową wieżę widokową, o której mówił nam leśnik. Wygląda na solidną ale brak jej dachu i na myśl przywołuje raczej wielki słup energetyczny, niż bezpieczne miejsce.

Płyniemy już na przodzie tylko ja, Basia z Anką i Szymon z Marysią – Czsiek nauczył, że płynąc na początku można zobaczyć więcej. Podziwiajac dąbrowę, miarowy zachód słońca i refleksy jego na wodzie jemy ciastka z Solidarności. Smakowały wybornie.

Obozowisko wybrały dziewczyny, moje pierwsze kroki bosej stopy pokazały, że cypel jest podmokły, lecz już kawałek dalej było wspaniałe miejsce na nocleg. Suche, dostatenie w paliwo na ognisko, z naturalnymi ławeczkami tworzonymi przez powalone drzewo. W tym miejscu spędziliśmy naszą drugą noc, zmęczony podróżą położyłem się wcześnie, bo tuż przed 10.

Wszystkie zajścia za nasz wschodnią granicą dziwnie zeszły się z zamiarami naszej grupy. Do tego stopnia, że mama patrząc w telewizor i widząc pałujących służbistów z KGB, kiwa na mnie znacząco głową. Do tej pory to do mnie nie docierało, wie się o łamaniu praw człowieka, jest się temu przeciwnym, tylko Wiadomości, telewizja, robią sobie z tego papkę, przyozdobioną niusem o śwince szukającej trufli, że łykam to bez mrugnięcia okiem. A już całkowicie wyzbyłem się niesmaku i to codzienne show nadawane o 19 30 dzieje się gdzieś tam, za siódmą rzeką. To straszne ale łapię się na tym.

Stało się już naszą lokalną tradycją, że świąteczne majowe dni i orbitujące je pracownicze, zamienione na urlopowe, spędzamy u naszych słowiańskich sąsiadów. 2008 to trzeci rok wyjazdów tego typu. W pierwszym nie mogłem brać udziału ze względu na obowiązki w szkole. Żałuję, bo ten pierwszy spływ był bardzo kameralny. Jednak drugi spływ na Ukrainie to był mój szczyt i obrałem sobie za punkt honoru popływać po Wołyniu. Nie tylko ja, ale też 20 innych osób. Tłoczno się zrobiło i mimowolnie podzieliliśmy się na małe grupki, palące swoje ogniska, śpiące w różnych miejscach. Atmosfera zgody przez nie wchodzenie sobie w drogę. Nie podoba mi się taki układ, który jest jednak nieunikniony na spływie trwającym dłużej niż jeden dzień. Muszę mu z żalem przyklasnąć. Jest to bowiem jedyny sposób, by pobyć, pośpiewać, wypić kieliszek z ludźmi, którym to odpowiada. Stworzyć grono osób rozmawiających otwarcie, przy jednym wspólnym ogniu, na jeden temat. Gdzie każdy może powiedzieć co myśli, coś zanucić i wie, że czyjaś rozmowa nie zagłuszy piosenki. Lubię kameralne spływy, na których płynę sam w kajaku.
Odebrałem już paszport. Trwało to od złożenia wniosku do odbioru, wliczając święta, dwa tygodnie. Ale i w kolejkach nie stałem, zarówno przy pierwszej jak i drugiej wizycie. Człowiek tylko łamaną polszczyzną ustawił mnie do zdjęcia upominając, bym tylko nie mrugał. Zdjęcie zrobił średniej klasy cyfrówką, ustawioną na solidnym statywie, co dodało jej i jemu profesjonalizmu. Po minucie nadrukował mnie w ośmiu egzemplarzach. Dobroczyńca.
Nie biegałem po mieście za tańszym specem, który zrobiłby to tą samą techniką, ten był pod nosem.
Jestem szczęśliwy. Miła pani we wnioskoskładajnym pokoiku mogła wybrać sobie mnie z ośmiu identycznych zdjęć. Wzięła dwa. Oczekując na zaproszenie, przyciąłem jeszcze jedno do formatu 3×4. Muszę je oddać. A ciągle mam jeszcze pięć! Ale zaraz, akapit o pałowaniu nie był bezzasadny, podobnie i tradycyjnym pływaniu.
Prypeć Ukraińska spłynięta, przynajmniej ta górna. Wyprawa na białoruską jej część opisana już w Wiośle. Ambitni, też chcemy być znów gdzieś pierwsi, a przy tym zorganizowani. Dlatego tym razem Słucz (ta po lewej, znaczy na Białorusi, bo Słucz, ta po prawej, ukraińska, to ona już spłynięta) i Stwiga, no i jako drudzy Prypeć. Plan iście piękny, sam sobie zazdroszczę ale oglądając telewizję doszedłem do wniosku, że nie możliwa jest prowokacja. Że jedziemy w gości i nikt nie chce by nas wyproszono, apeluję więc o odpolitycznienie III Spływu Rzekami II RP. Pomyślałem, i to całkiem poważnie, że koszula moro i takież same spodnie, mogą wzbudzić obawy o szpiegowskie zamiary pod pozorem uprawiania niewinnej turystyki. Ja wiem jak to brzmi, ale ten kraj jest dość dziwny przy całym swym pięknie. Widząc KGBowców pałujących ludzi martwię się, by nikomu z nas nie odmówiono wjazdu…